Raportowanie emisji oraz zagadnień związanych z ryzykiem klimatycznym stało się obecnie niezwykle ważnym obowiązkiem dla firm produkcyjnych działających na terenie Unii Europejskiej. Przepisy prawne ewoluują, a do tego dochodzi coraz większa presja ze strony inwestorów i klientów – wszystko to sprawia, że przedsiębiorstwa muszą przywiązywać większą wagę do zarządzania swoimi danymi środowiskowymi. Jednym z najbardziej rozpoznawalnych i powszechnie stosowanych systemów w tej dziedzinie jest CDP, czyli Carbon Disclosure Project. Jest to platforma, która od wielu lat wyznacza światowe normy w kwestii transparentności i obniżania emisji.
Dobrze opracowany harmonogram raportowania w ramach CDP to dziś coś więcej, niż tylko sposób na spełnienie wymogów prawnych. To także ważny element strategii związanej z ochroną klimatu, która może pomóc firmie w rozwoju, ograniczeniu ryzyka i wzmocnieniu jej pozycji w całym łańcuchu dostaw.
Czym jest CDP i jak wygląda proces raportowania?
CDP (Carbon Disclosure Project) jest globalną platformą ujawniania danych klimatycznych, która umożliwia przedsiębiorstwom raportowanie emisji gazów cieplarnianych we wszystkich trzech zakresach:
- Scope 1 – emisje bezpośrednie wynikające z działalności operacyjnej przedsiębiorstwa,
- Scope 2 – emisje pośrednie związane z zakupem i zużyciem energii elektrycznej, cieplnej lub chłodniczej,
- Scope 3 – emisje generowane w całym łańcuchu wartości, obejmujące dostawców, transport, użytkowanie oraz utylizację produktów.
Raportowanie w ramach CDP umożliwia firmom szczegółową identyfikację źródeł emisji, ocenę ryzyka klimatycznego i opracowanie strategii dekarbonizacji. Na podstawie otrzymanych wyników inwestorzy, instytucje finansowe czy partnerzy biznesowi często podejmują decyzje dotyczące inwestycji albo zawierania umów. Tak przedstawione dane pomagają im zorientować się, czy firma rzeczywiście działa na rzecz ochrony środowiska.
Harmonogram działań – jak zaplanować działania raportowe w ciągu roku?
Skuteczne raportowanie CDP wymaga pracy rozłożonej na cały rok. Harmonogram powinien być zsynchronizowany z procesami finansowymi i operacyjnymi firmy.
I kwartał – przygotowanie danych i identyfikacja ryzyk
Na początku roku zwykle zbiera się informacje dotyczące zużycia energii, paliw, surowców oraz emisji, które powstają w danym okresie. Warto wtedy przyjrzeć się różnym źródłom emisji i spróbować określić, jakie ryzyka związane z klimatem mogą się pojawić. To też dobry moment, aby odświeżyć polityki środowiskowe firmy i ułożyć plan działań mających ograniczyć negatywny wpływ na środowisko. Wszystkie te informacje będą musiały zostać opisane w raporcie rocznym.
II kwartał – konsolidacja danych i weryfikacja
W drugim kwartale otwarte zostaną formularze CDP (maj–czerwiec). Firmy wprowadzają zebrane dane do systemów raportowych, najczęściej zgodnych z metodologią Greenhouse Gas Protocol (GHG).
W tym czasie firma zleca weryfikację danych swoim audytorom ESG lub korzysta z pracy wewnętrznych zespołów. Sprawdzają oni poprawność informacji oraz ich zgodność z wytycznymi Science Based Targets initiative (SBTi) i wymaganiami dyrektywy CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive).
Dobrze przeprowadzona weryfikacja pozwala uniknąć błędów, które mogłyby wpłynąć na wynik końcowy raportu.
III kwartał – raportowanie i wewnętrzna analiza
Najbardziej intensywny etap przypada na okres lipiec–wrzesień.
W połowie września firmy składają w systemie CDP raport obejmujący dane o emisjach, ryzykach klimatycznych i działaniach redukcyjnych. W tym samym czasie zespoły finansowe i ESG analizują te informacje wewnętrznie, zwracając uwagę na koszty, efektywność energetyczną oraz plany dekarbonizacji.
Na podstawie tych analiz powstaje wstępny plan działań korygujących i inwestycji, który będzie rozwijany po otrzymaniu oficjalnej oceny od CDP.
IV kwartał – oficjalna ocena CDP i planowanie nowego cyklu
W IV kwartale firmy otrzymują oficjalną ocenę CDP (score) za złożony raport. To moment, w którym organizacja konfrontuje swoje wewnętrzne wnioski z feedbackiem CDP: identyfikuje luki, priorytety i obszary wymagające przyspieszenia.
Na tej podstawie aktualizowane są wskaźniki efektywności (Key Performance Indicators — KPI), wyznaczane nowe cele redukcji emisji oraz dopracowywane strategie długofalowe, spójne z polityką klimatyczną Unii Europejskiej.
Jak przygotować dane i wykorzystać narzędzia
Przygotowanie rzetelnego raportu CDP wymaga spójnych danych z całej organizacji. Najczęściej korzysta się z planowania systemów przedsiębiorstwa (Enterprise Resource Planning – ERP) i narzędzi zgodnych z metodologią GHG Protocol, które umożliwiają automatyczne przeliczanie emisji na tzw. ekwiwalent dwutlenku węgla (CO₂e). Jest to wspólna jednostka przeliczeniowa, która pozwala ująć różne gazy cieplarniane w jednej wartości, wyrażając ich wpływ na klimat jako równoważną ilość emisji CO₂.
Coraz więcej firm wdraża także wewnętrzne systemy do raportowania i analizy danych ESG, pozwalające na bieżące monitorowanie postępów redukcyjnych oraz symulowanie efektów inwestycji w efektywność energetyczną.
Żeby wyniki były wiarygodne, dane powinny być potwierdzone audytem wewnętrznym lub zewnętrznym. Dobrą praktyką jest też korzystanie z wytycznych SBTi, które określają, jak wyznaczać realistyczne cele redukcji emisji.
Supplier Cascade i zrównoważone finansowanie
Jednym z najważniejszych trendów w raportowaniu CDP jest model kaskadowy (model Supplier Cascade). Zakłada on, że duże korporacje przenoszą wymagania środowiskowe na swoich dostawców, tworząc efekt kaskadowy w całym łańcuchu wartości.
Dzięki temu nie tylko własne emisje firmy, ale także te generowane przez partnerów handlowych, są objęte planem redukcji i raportowaniem.
Coraz częściej elementem tego modelu staje się również zrównoważone finansowanie łańcucha dostaw (Sustainable Supply Chain Finance). Jest to mechanizm, w którym warunki finansowe zależą od wyników środowiskowych dostawcy. Firmy z wyższą oceną CDP mogą liczyć na lepszy dostęp do kapitału lub preferencyjne stawki kredytowe.
Takie podejście wzmacnia odpowiedzialność w całym łańcuchu dostaw i jednocześnie przyspiesza proces dekarbonizacji w sektorze przemysłowym.
Podsumowanie
Raportowanie danych na platformie CDP to coś więcej niż tylko formalność czy zwykłe spełnienie wymagań. To narzędzie, które pomaga firmom zaplanować i wdrożyć działania dekarbonizacyjne i zbudować na tym przewagę konkurencyjną. Przemyślany harmonogram raportowania daje lepszą kontrolę nad ryzykami klimatycznymi i ułatwia podejmowanie decyzji biznesowych opartych na danych. Efektem jest wyższa efektywność energetyczna oraz większa transparentność wobec inwestorów i klientów. Coraz częściej firmy wspierają ten proces dedykowanym oprogramowaniem ESG, które porządkuje dane środowiskowe i ułatwia ich wykorzystanie nie tylko w CDP, lecz także w innych obowiązkowych i dobrowolnych raportach.
Dane dotyczące emisji stały się de facto walutą zaufania w relacjach biznesowych. Dlatego właśnie konsekwencja i dokładność w raportowaniu na poziomie CDP mogą przesądzić o pozycji przedsiębiorstwa w globalnych łańcuchach wartości.
Podobnie jest z oceną kredytową z tą różnicą, że w tym przypadku dotyczy to kredytu zaufania na rynku ekologicznym. W ten sposób odpowiedzialne firmy budują swój wizerunek, a także realne fundamenty pod przyszły rozwój.
Źródło:
CDP & HSBC. (2024). CDP Global Supply Chain Report 2024: Scope 3 rising – navigating the path to supplier climate action. CDP Worldwide.
