W ostatnim artykule „Obieg zamknięty w przedsiębiorstwie” omówiliśmy, co oznacza obieg zamknięty dla firm i w jaki sposób firmy mogą przyczynić się do rozwoju gospodarki o obiegu zamkniętym, jednocześnie czerpiąc z niej korzyści finansowe.
Obieg zamknięty
W dążeniu do obiegu zamkniętego wyróżniamy trzy główne cele:
- „Zamykanie pętli”, czyli zwracanie zasobów z powrotem do systemu w celu zmniejszenia potrzeby wydobywania nowych materiałów (np. recykling).
- „Spowolnienie pętli”, czyli wydłużenie żywotności produktów w celu zmniejszenia eksploatacji (np. poprzez naprawę).
- „Zawężanie pętli”, czyli zwiększanie wydajności zasobów w celu zminimalizowania negatywnych skutków procesów produkcyjnych (np. energooszczędne maszyny).
Wskaźniki
Aby mierzyć postępy w realizacji tych celów, firmy mogą ustanowić własne wskaźniki i KPI dla obiegu zamkniętego. Na przykład Duni Group, której częścią jest EFF, w związku z firmową inicjatywą Circulat at Scale, mierzy zużycie pierwotnego plastiku i materiałów z certyfikatem FSC.
Poniższa grafika przedstawia kilka dostępnych narzędzi i systemów do pomiaru różnych elementów cyrkularności dla firm. Niektóre z nich, takie jak GRI 306, koncentrują się na raportowaniu, a dzięki swojej ogólności mogą mieć uniwersalne zastosowanie. Inne, takie jak CIRCelligence, są bardziej dostosowane do potrzeb konkretnego klienta.
Modele te wykorzystują wskaźniki o szerokim zakresie danych, które pozwalają na określenie metod zamykania, spowalniania i zawężania pętli. Inne koncentrują się bardziej na wpływie obiegu zamkniętego na przychody czy ogólną sytuację przedsiębiorstwa, bądź na systemach wdrożonych w celu umacniania obiegu zamkniętego. Dla kilku z tych frameworków można zobaczyć poniższy podział
| Zamykanie pętli | Spowalnianie pętli | Zawężanie pętli | Inne | |
| Wskaźniki przejścia na gospodarkę o obiegu zamkniętym WBCSD | % materiałów w obiegu zamkniętym; % wody w obiegu zamkniętym; % energii z odnawialnych źródeł; Odzysk odpadów | Rzeczywista żywotność | % materiałów krytycznych | Wydajność materiałów w obiegu; % przychodów w obiegu zamkniętym; Wpływ obiegu zamkniętego na emisję gazów cieplarnianych; Zmiana użytkowania gruntów |
| EMF Circulytics | % materiałów pierwotnych vs używanych vs odnawialnych; Odzysk odpadów; Recyrkulacja % materiału; Odzyskiwanie ścieków | Użycia w okresie żywotności | Źródła wody; Efektywne wykorzystanie zasobów wodnych przed utylizacją; Energia odnawialna | Uwzględnienie w ocenie ryzyka; Włączenie do strategii; Cele, plany, narzędzia; Wykorzystanie zasad gospodarki o obiegu zamkniętym; Zaangażowanie interesariuszy; Użycie chemikaliów; Usługi/przychody związane z gospodarką o obiegu zamkniętym; Finanse |
| Przykłady CE i PACE | Wskaźnik recyklingu; Udział zasobów wtórnych; Udział energii odnawialnej | Udział zasobów ograniczonych | & Circularity; Udział zrównoważonych produktów; działów ze wskaźnikami KPI dotyczącymi obiegu zamkniętego; Postawa klienta; Świadomość pracowników | |
| GRI 306: Odpady | Metody zarządzania odpadami; Odpady odrzucone lub skierowane na składowisko | Wytwarzanie odpadów | ||
| Certyfikat Cradle-to-Cradle* | Plany i działania dotyczące cyrkulacji (biologicznej lub technicznej); Wykorzystanie materiałów pochodzących z recyklingu/odnawialnych | Wykorzystanie materiałów kompatybilnych z obiegiem zamkniętym | Edukacja w zakresie obiegu zamkniętego; Przejrzystość danych dotyczących obiegu zamkniętego; |
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej na temat któregokolwiek z tych (lub innych) wskaźników cyrkularności lub jeśli jesteś ciekawy, jak opracować własne, skontaktuj się z ekspertem ds. zgodności środowiskowej EFF, Diego Perdomo, lub ekspertem ds. zrównoważonego rozwoju EFF, Marie Gomersall.
Źródła:
– “Circularity indicators in practice: Exploring companies’ application and linkages to sustainability” by Emilia Paredes Bassi (2023) as published by Lund University IIIEE
– “Measuring circularity at the corporate level” by Irene Martinetti and Jarkko Havas (2021) as published in the journal Field Actions Science Reports
– “Product design and business model strategies for a circular economy” by Bocken et al. (2015) as published in the Journal of Industrial and Production Engineering
– “How can organisations measure their level of circularity? A review of available tools” by Valls-Val, Ibáñez-Forés, & Bovea (2022) as published in the Journal of Cleaner Production
– World Business Council Circular Transition Indicators
– Duni Group “Becoming Circular at Scale”
– Ellen MacArthur Foundation Circulytics indicators
– EU Circular Economy Monitoring Framework
– Duni Group Boston Consulting Group & Circular Economy CIRCelligence
– Duni Group Circular Economy & PACE
