W 2026 roku przewiduje się wejście w życie nowych przepisów związanych z doliczaniem do stażu pracy okresów pracy na podstawie umowy zlecenia oraz okresów prowadzenia działalności gospodarczej. Aby było to możliwe, w trakcie ich trwania musiały być opłacane składki na ubezpieczenia społeczne (poza kilkoma wyjątkami). Zmiany te mają na celu wyrównanie szans pracowników i przedsiębiorców w dostępie do uprawnień, takich jak dłuższy urlop czy nagrody jubileuszowe. Przewidziany termin obowiązywania nowych przepisów to 01.01.2026 r dla jednostek sektora finansów publicznych, natomiast dla pracodawcy niebędącego jednostką sektora publicznego będzie to pierwszy dzień miesiąca następującego po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.
Co obecnie wliczane jest do stażu pracy?
Do stażu pracy aktualnie wliczane są jedynie okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.
Co zmieni się od 2026 roku?
Do okresu zatrudnienia wliczać się będzie:
- Okres służby (art.. 302 KP)
- Okresy prowadzenia przez osobę fizyczną pozarolniczej działalności gospodarczej oraz okresy pozostawania osobą współpracującą z osobą fizyczną prowadzącą tę działalność, za które zostały opłacone składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe lub wypadkowe
- Okresy wykonywania przez osobę fizyczną umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami KC stosuje się przepisy dotyczące zlecenia oraz umowy agencyjnej – w których ta osoba fizyczna podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym,
- Bezskładkowe okresy wykonywania pracy przez osobę fizyczną (studenta) umowy zlecenia (w tym przypadku należy pamiętać, że okresy nie są kumulowane i nie mogą się na siebie nakładać – gdy student uzyskuje wykształcenie wyższe i w tym samym czasie równocześnie świadczył pracę, bierze się do kalkulacji korzystniejszy dla niego wariant)
- Okres pozostawania przez osobę fizyczną członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej i/lub spółdzielni kółek rolniczych w których ta osoba fizyczna podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym
- Okresy prowadzenia działalności gospodarczej i współpracujące przy prowadzeniu działalności gospodarczej (osoba fizyczna podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym – pewne wyjątki m.in. udokumentowane okresy, o których mowa w 1 i 2, w których osoba fizyczna nie podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie odrębnych przepisów, okres o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy [ulga na start])
- Udokumentowany okres wykonywania pracy zarobkowej na innej podstawie niż stosunek pracy przebyty za granicą u pracodawcy zagranicznego
Jakie są zasady?
- W przypadku nakładania się okresów zaliczanych do stażu, bierze się pod uwagę okres najkorzystniejszy dla osoby, dla której okresy będą podlegały wliczeniu do okresu zatrudnienia
- Istnieje możliwość zastosowania prawa wstecz, pod warunkiem odpowiedniego udokumentowania okresów przepracowanych przed 2026 rokiem (zaświadczenie wydane przez ZUS – wnioskowanie przez pracownika poprzez PUE – zaświadczenie elektroniczne z nadrukowanym imieniem i nazwiskiem) – pracownicy mają 24 miesiące od dnia wejścia w życie ustawy na zgłoszenie odpowiednich dokumentów potwierdzających dodatkowe okresy pracy
- Nowe okresy zatrudnienia będą miały wpływ nie tylko na staż pracy, który ma wpływ na uprawnienia związane ze stosunkiem pracy ustalane na podstawie wszystkich okresów pracy, ale również będzie miał wpływ na przywileje ze stosunku pracy u pracodawcy (m.in. dłuższy wymiar urlopu wypoczynkowego, dodatki stażowe czy nagrody jubileuszowe)
